« مسند » امام احمد حنبل ج 4 ص 96 وارد است كه رسول خدا فرمود : من مات به غير امام مات ميتة جاهليّة . « 1 » و سپس فرمايد : اين حديث را حافظ هيثمى در « مجمع الزوائد » ج 5 ص 218 ، و ابو داود طيالسى در « مسند » خود ص 259 از طريق عبد اللّه بن عمر آورده و يك جمله را از رسول خدا بر آن افزوده است كه : و من نزع يدا من طاعة جاء يوم القيامة لا حجّة له . يعنى : « كسى كه دست خود را از طاعت امام بيرون كشد در روز قيامت كه به محشر آيد حجّتى براى او نخواهد بود » . و نيز گويد : اين حديث را با الفاظ ديگرى از طرق مختلفى روايت كرده‌اند . اوّل - قوله صلى اللّه عليه و آله و سلّم : من مات و ليس فى عنقه بيعة مات ميتة جاهليّة . « كسى كه بميرد و بر گردن و عهدهء او بيعتى نباشد مانند مردمان جاهلى مرده است » . اين حديث را مسلم در « صحيح » خود ج 6 ص 22 ، و بيهقى در « سنن » خود ج 8 ص 156 و ابن كثير در « تفسير » خود ج 1 ص 517 و حافظ هيثمى در « مجمع الزوائد » ج 5 ص 218 آورده ، و شاه ولىّ اللّه در كتاب « ازالة الخفاء » ج 1 ص 3 به همين لفظ آورده ، و استدلال كرده به آن بر وجوب نصب خليفه بر مسلمانان تا روز قيامت به طور وجوب كفائى . دوّم - قوله صلى اللّه عليه و آله و سلّم : من مات و ليس عليه طاعة مات ميتة جاهليّة . « كسى كه بميرد و بر عهدهء او طاعت و فرمانى نباشد مانند مردمان جاهليّت مرده است » . اين حديث را احمد حنبل در « مسند » خود ج 3 ص 446 و هيثمى در « مجمع » ج 5 ص 223 آورده است . سوّم - قوله صلى اللّه عليه و آله و سلّم : من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتة جاهليّة « كسى كه بميرد و امام زمان خود را نشناسد مانند اهل جاهليّت مرده است » . اين حديث را تفتازانى در « شرح مقاصد » ج 2 ص 275 ذكر نموده و او را همانند قول خداى تعالى در مفاد و مفهوم قرار داده است ، آنجا كه فرمايد : اطيعوا اللّه و اطيعوا الرّسول و اولى الأمر منكم . و به همين لفظ نيز تفتازانى در « شرح عقائد نسفى » مطبوع در سنهء 1302 آورده است . مگر آنكه دست طبع كه بايد بر ذخائر و ودائع علم امين باشد ، در طبع سنهء 1313 ، هفت صفحه از اين كتاب را كه از آن جمله اين حديث شريف بوده است برداشته و

--> ( 1 ) « الغدير » ج 10 ص 358 .